Kategoria: – Bez kategorii –

Informacja turystyczna ma już 60 lat

W 2023 roku obchodzimy 60. rocznicę powstania polskiego systemu informacji turystycznej „it”. Uprawiającym turystykę przyświeca (na ogół!) nieodparta chęć zdobywania wiedzy. Aby tworzyć i realizować programy turystyczne, niezbędne są różnego rodzaju informacje. Zanim powstał system „it”, jego funkcję pełniły oddziały Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, a także biura informacyjne samorządów i organizacji lokalnych. Nie było jednak powiązań…
Read more

Świat Mariana Kowalskiego

Małe Muzeum u Kowalskich, zapraszamy wszystkich – wita gości napis na bramie. A żegnają słowa: Zachowaj to w sercu. Wizyta u Mariana Kowalskiego, entuzjasty, który z wielkim uporem i wytrwałością od przeszło 60 lat propaguje na Dolnym Śląsku kulturę ludową, z pewnością długo pozostanie w pamięci. Marian Kowalski wybudował pierwszy obiekt obok domu na swojej…
Read more

Śladami Reymonta i Konopnickiej

Grupa łowickich przewodników turystycznych z koła im. Anieli Chmielińskiej, działającego przy łowickim oddziale PTTK, realizowała w minionym roku ciekawy projekt „Literackie wędrowanie z Konopnicką i Reymontem”. Jesienią zostały zorganizowane dwie wycieczki krajoznawcze oraz cykl wykładów dla uczniów, słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku i mieszkańców Łowicza.  Pierwsza wycieczka miała na celu przybliżenie miejsc związanych z pobytem Władysława…
Read more

Marcowe podglądanie ptaków

Sympatyczną, kameralną ekipą ruszamy samochodem w stronę pól oborskich. Temperatura lekko na plusie, niebo w tonacjach szarości z zapowiadanymi lekkimi opadami. Nic, tylko pić spokojnie kawę w domu albo…  jechać na ptaki. Wybieramy trasę: Gassy–Konstancin–Jeziorna. Zatrzymujemy się w Gassach, gdzie schodzimy do pobliskiej przeprawy promowej, o tej porze roku okupowanej przez wędkarzy i ptactwo. Ci…
Read more

Pamięć o 160. rocznicy powstania styczniowego

4 lutego 2023 roku Oddział PTTK w Żarnowie oraz gmina Aleksandrów koło Opoczna zorganizowali wspólnie kolejny już XXVI Rajd Szlakiem Powstania Styczniowego. W imprezie, której trasa wiodła z Klewa przez Brzezie, Wacławów do Skotnik, wzięło udział około 150 osób. Na starcie przy szkole podstawowej w Klewie stawiły się drużyny ze szkolnych kół PTTK w Aleksandrowie,…
Read more

„Bitwa nad Bzurą 1939”

  • Na kwaterze wojennej żołnierzy WP poległych we wrześniu 1939 roku na cmentarzu katedralnym w Łowiczu.
  • Izba Tradycji Zespołu Szkół Ponadpodstawowych Nr 1 im. 10 Pułku Piechoty w Łowiczu.
  • III_Ogólnopolski_Rajd_Bzura_znaczek(1) (2)
  • Na kwaterze wojennej żołnierzy WP poległych we wrześniu 1939 roku na cmentarzu katedralnym w Łowiczu. (1)
  • Na kwaterze wojennej żołnierzy WP poległych we wrześniu 1939 roku na cmentarzu parafialnym św. Macieja Apostoła i św. Małgorzaty w Bednarach
  • Spotkanie z rekonstruktorami ze Stowarzyszenia Historycznego im. 10 Pułku Piechoty na terenie Zespołu Szkół Ponadpodstawowych Nr 1 im. 10 Pułku Piechoty w Łowiczu.
  • Spotkanie z rekonstruktorami ze Stowarzyszenia Historycznego im. 10 Pułku Piechoty na terenie Zespołu Szkół Ponadpodstawowych Nr 1 im. 10 Pułku Piechoty w Łowiczu. (1)
  • Spotkanie z rekonstruktorami ze Stowarzyszenia Historycznego im. 10 Pułku Piechoty na terenie Zespołu Szkół Ponadpodstawowych Nr 1 im. 10 Pułku Piechoty w Łowiczu. (2)
  • Uczestnicy rajdu przed Zespołem Szkół Ponadpodstawowych im. 10 Pułku Piechoty w Łowiczu.

Już po raz trzeci, dnia 18 września 2021 r., Wojskowe Koło PTTK przy Klubie 25. Brygady Kawalerii Powietrznej z Tomaszowa Mazowieckiego, wspólnie z Oddziałem Łódzkim PTTK im. Jana Czeraszkiewicza i 7. Batalionem Kawalerii Powietrznej ZORGANIZOWAŁY Ogólnopolski Rajd Pieszy „Szlakiem Bitwy nad Bzurą 1939 im. gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby. Patronat honorowy nad rajdem, tak jak w latach poprzednich, objęło Wielkopolskie Muzeum Niepodległości w Poznaniu oraz jego oddział Muzeum Armii „Poznań”.

W tym roku trasa prowadziła po ziemi łowickiej, szlakiem bojowym 10. Pułku Piechoty (10. pp) 26. Dywizji Piechoty Armii „Poznań”. Rajd rozpoczął się rano w strugach deszczu na kwaterze wojennej żołnierzy WP poległych we wrześniu 1939 roku, mieszczącej się na cmentarzu katedralnym w Łowiczu. Uczestnicy odwiedzili tam indywidualną mogiłę ppor. Jana Mioduszewskiego, żołnierza 10. pp, poległego 14 września 1939 roku w bitwie pod Bednarami. Następnie turyści udali się do Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 1 im. 10. Pułku Piechoty przy ul. Podrzecznej, gdzie spotkali się z rekonstruktorami ze Stowarzyszenia Historycznego im. 10. Pułku Piechoty. Zapoznali się z historią pułku, umundurowaniem żołnierzy WP we wrześniu 1939 roku, wojskowym sprzętem łączności, zwiedzili Izbę Tradycji, a na koniec wybili pamiątkową monetę spółdzielni wojskowej 10 pp z okresu międzywojennego. 

Dalej pieszo, ulicami centrum miasta, uczestnicy rajdu dotarli do Starego Rynku, gdzie przy pamiątkowej tablicy, znajdującej się na budynku dawnej przychodni lekarskiej, poznali historię naczelnego lekarza 10 pp płk. Stanisława Rotstada, a przy tablicy umieszczonej przed budynkiem Ratusza Miejskiego – historię II fazy bitwy nad Bzurą, w tym bitwy o Łowicz. Zapoznali się z tablicą ku pamięci ku czci 13 Polaków rozstrzelanych na dziedzińcu Urzędu Miasta we wrześniu 1939 roku. Na koniec udali się do Muzeum w Łowiczu, gdzie obejrzeli wystawę historyczną poświęconą II wojnie światowej i 10 pp oraz Izbę Pamięci Żydów Łowickich.

Po zakończeniu zwiedzania Łowicza planowana była trasa piesza rajdu, prowadząca od samodzielnego cmentarza żołnierzy WP poległych we wrześniu 1939 roku w Kompinie, wzdłuż rzeki Bzury do Bednar, jednakże z przyczyn niezależnych od organizatorów turyści nie wzięli w niej udziału.

Rajd uroczyście zakończono  na cmentarzu parafialnym św. Macieja Apostoła i św. Małgorzaty w Bednarach na kwaterze wojennej żołnierzy WP poległych we wrześniu 1939 roku. Ze względu na panujące tego dnia złe warunki atmosferyczne wręczenie zdobytych przez uczestników kolejnych stopni Odznaki Turystyczno-Krajoznawczej PTTK „Szlakiem bitwy nad Bzurą 1939 im. gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby” oraz rozwiązanie konkursu o bitwie nad Bzurą 1939 i wręczenie nagród odbyło się w Zagrodzie Bednarza w Bednarach.

Mamy nadzieję, że za rok ponownie spotkamy się z entuzjastami turystyki militarnej
i historycznej na kolejnym Ogólnopolskim Rajdzie Pieszym „Szlakiem bitwy nad Bzurą 1939 im. gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby” w okolicach Sochaczewa. Jego trasa będzie poświęcona miejscom szlaku bojowego II batalionu 18. Pułku Piechoty.

 

Tekst i foto: Marcin Reczycki

 

“Cichy Memoriał” Wyjątkowa galeria sztuki ulicznej Arkadiusza Andrejkowa

 

„Cichy Memoriał”

 

Z czym może się kojarzyć województwo podkarpackie? Zapewne w pierwszej kolejności każdy turysta wymieni Bieszczady, a przede wszystkim bieszczadzkie połoniny. Magiczne, wciąż dzikie miejsce, w którym można się zapomnieć.

 

Jednak w rzeczywistości Podkarpacie to dużo więcej. Będąc w województwie podkarpackim nie można zapomnieć o wyjątkowej galerii sztuki ulicznej, którą stworzył lokalny artysta – Arkadiusz Andrejkow. To właśnie tutaj, w południowo-wschodniej Polsce, znaleźć można niezwykłe, malowane na drewnie dzieła – nazywane „Cichym Memoriałem” − nadające temu zakątkowi Polski niepowtarzalnego klimatu.

 

Mimo że murale kojarzą się głównie ze współczesnością, w rzeczywistości swoje korzenie mają jeszcze w starożytności. Obecnie są to wielkoformatowe dzieła malowane na murach, mające na celu przyciągnąć uwagę. W wielu miastach i miasteczkach na betonowych budynkach powstają uliczne malowidła, które z roku na rok wzbudzają zainteresowanie coraz większej rzeszy fanów street artu. Jednak to, co powstało w województwie podkarpackim, jest czymś wyjątkowym. Zobaczenie jednego dzieła z projektu „Cichy Memoriał” sprawia, że rusza się w niesamowitą podróż przez podkarpackie wsie w poszukiwaniu portretów na drewnie…

 

„Murale”, które powstają na podkarpackich wsiach

Portrety z projektu „Cichy Memoriał” wyglądają jak żywe, jakby osoby namalowane na drewnie miały zaraz wyjść i dołączyć do nas, razem zasiąść do stołu, śmiać się. W oddali czuć ich obecność, słychać ich śmiech… To dzieła artysty z Sanoka – Arkadiusza Andrejkowa. Jeszcze kilkanaście lat temu był grafficiarzem, malował pod osłoną nocy na betonowych ścianach, głównie abstrakcje. W końcu zaczął tworzyć coś absolutnie niezwykłego, co na zawsze miało odmienić obraz podkarpackich wsi. Wędrując, widział wiele drewnianych szop i stodół, dostrzegając ich potencjał. Było ich tak wiele, że mogły stać się doskonałym podłożem dla portretów. Dało to możliwość podarowania drugiego życia drewnianym stodołom, ale również ludziom, których portrety zaczęły się na nich pojawiać. Gdyby tylko deski potrafiły mówić… mogłyby opowiedzieć nam niejedną historię, o której lokalna społeczność może już nie pamiętać. Tak jak i osoby, które zaczęły zdobić drewniane szopy… Pomysł na „Cichy Memoriał” był niezwykły od samego początku!

 

Projekt „Cichy Memoriał”

Projekt ruszył w 2017 roku, kiedy to Andrejkow zaczął malować niesamowite portrety na drewnianych szopach i stodołach. Surowe naturalne podłoże, na którym można było od razu malować, stanowiły idealne połączenie naturalnego surowca z sielskim klimatem podkarpackich wsi. Andrejkow nie chciał malować królów, wielkich bohaterów, znanych postaci – ci mają już tysiące portretów i świat zawsze będzie o nich pamiętać. Chciał malować po prostu zwykłych mieszkańców podkarpackich wsi, lokalnych bohaterów, o których świat pewnie nigdy nie usłyszy. Naszych dziadków, rodziców, nasze dzieci, naszych nauczycieli, rolników – ludzi, którzy również zasługują na pamięć. Na to, by ktoś o nich usłyszał, by ktoś mógł przystanąć przy ich twarzach i spojrzeć im w oczy, zastanowić się nad ich historią, nad dziejami lokalnej społeczności. To także bohaterowie – nasi i tylko nasi, i my nigdy o nich nie zapomnimy. Są częścią nas, a teraz częścią czegoś jeszcze większego – częścią „Cichego Memoriału”, który składa im hołd. Na portretach znajdziemy tych, którzy już dawno od nas odeszli, ale dzięki wspaniałym dziełom Andrejkowa, mogą z nami zostać na dłużej i na wyciągnięcie ręki. Na portretach są także i ci, którzy są wciąż z nami, uchwyceni w wyjątkowych dla rodziny i lokalnej społeczności chwilach, które mogą pozostać na dłużej na drewnianym portrecie.

 

Jak powstają portrety „Cichy Memoriał”?

Do realizacji każdego z portretu Andrejkow wykorzystuje stare, rodzinne fotografie, na których można odnaleźć wyjątkowe chwile dla danej rodziny czy wsi. To niezwykłe pamiątkowe zdjęcia, na których widać emocje i melancholię. I to widać także na każdym z portretów projektu „Cichy Memoriał”. Każda postać wygląda jak żywa, jakby wróciła do nas i już nigdy nie pozwolimy jej odejść. Andrejkow podczas swoich podróży przekonał się, jak wyjątkowi ludzie mieszkają w podkarpackich wsiach. Cechuje ich bezinteresowna życzliwość, „serce na talerzu”, melancholia, niesamowite momenty z historii danej społeczności. W ich życiu trud dnia codziennego przeplata się z wiejską sielanką. Są to ludzie dbający o swoją spuściznę i pamięć o swoich przodkach i członkach rodziny. „Murale” są doskonałym powrotem do korzeni i zwieńczeniem podkarpackiej tożsamości. Ci, którzy odeszli, nie muszą odchodzić na zawsze, mogą z nami zostać na niezwykłym portrecie.

 

Dzieła Andrejkowa zazwyczaj powstają w jeden dzień. Najczęściej sami właściciele szop czy stodół kontaktują się z artystą, wysyłają zdjęcia drewnianej szopy, zdjęcie, które chcieliby zobaczyć na drewnianym podłożu. Dalej artysta ocenia stan szopy, maluje szkic dzieła, które miałoby powstać, przesyła ów projekt rodzinie i tak zaczyna się wspólna, artystyczna przygoda… Andrejkow podróżuje komunikacją publiczną, dzięki czemu ma szansę poznać najróżniejsze zakątki podkarpackich wsi, powolutku, z zadumą. Postaci na portretach maluje szkicowo, transparentnie, by stanowiły integralną część drewnianego podłoża, by naturalnie wtapiały się w otoczenie. Ożywia tych, za którymi tęsknimy. Daje drugie życie tym, których kochamy i chcielibyśmy zatrzymać na dłużej…

 

Murale czy jednak deskale/drewnale?

Projekt „Cichy Memoriał” to niezwykłe dzieła, które powstają na drewnianych szopach i stodołach, dlatego też niektórzy twierdzą, że nie powinny być nazywane „muralami”, bowiem nie powstają na betonowych powierzchniach, na murach, lecz wyłącznie na drewnie. Autor nie spoczywa na laurach, co roku tworząc mnóstwo nowych dzieł na drewnianych budynkach wsi. Dlatego też jego dzieła zaczęto lokalnie nazywać deskalami czy drewnalami. Mimo że nazwa ta jest stosunkowo nowa, nie dziwi już mieszkańców podkarpackich wiosek. Projekt jest na tyle wyjątkowy, że zasługuje na swoją własną nazwę.

 

Dzieła z projektu „Cichy Memoriał” są najpiękniejszą galerią wiejskiej sztuki ulicznej. Nadają duszy podkarpackim wsiom, dają drugie życie drewnianym budynkom, ale przede wszystkim dają drugie życie bliskim, których rodzina chce zatrzymać na dłużej. To jedna z najbardziej niesamowitych, melancholijnych wycieczek. Zobaczenie jednego deskala z pewnością sprawi, że każdy podróżny będzie chciał zobaczyć kolejny z niesamowitych portretów i ruszy szlakiem podkarpackich wiosek w poszukiwaniu naszych przodków, bliskich, ich twarzy i sylwetek malowanych na drewnie. Przystanie pod nimi z zadumą i wyobrazi sobie, jaka była historia tej rodziny i lokalnej społeczności. To nasi bohaterowie, nasi najbliżsi. Być może bez imienia na portrecie, być może obcy dla podróżnego, a jednak po kilku chwilach stają się coraz bliżsi, a serce bije mocniej. Taka jest niezwykła moc tych pięknych dzieł na drewnie w podkarpackich wioskach i wioseczkach. Warto zagubić się w poszukiwaniu kolejnych dzieł, by znaleźć duszę Podkarpacia i jego zwykłych-niezwykłych mieszkańców, którzy są sercem tego miejsca. Ta wyjątkowa wycieczka na zawsze zostanie w pamięci każdego, kto ruszy szlakiem „Cichego Memoriału”, a pamięć o ludziach z portretów na zawsze już pozostanie żywa.

 

Po więcej podkarpackich inspiracji zapraszamy na bloga rudeiczarne.pl, gdzie znaleźć można wiele publikacji stworzonych w trakcie przemierzania Podkarpacia, które cieszy się ogromnym zainteresowaniem turystów i podróżnych, pozwalając szerzej spojrzeć na ten wyjątkowy zakątek Polski, wciąż niedoceniany i nadal przez wielu nieodkryty, a jakże fascynujący.

 

Tekst  i zdjęcia: Karolina Miller i Piotr Andruszko

 

Przewodnictwo w czasie bezturystycznym

Ponad rok temu, na początku marca, usłyszeliśmy o pierwszej osobie w Polsce, u której potwierdzono zakażenie koronawirusem. W ciągu następnych miesięcy kilkukrotnie zamykano m.in. hotele, restauracje, muzea i inne instytucje kultury. Kryzys związany z trwającą pandemią dotknął wiele firm turystycznych, uderzając bezpośrednio w przewodników i przewodniczki. Nowa rzeczywistość podyktowała pewne rozwiązania, w których – chcąc…
Read more

Zaproszenie na rajd “Witamy Wiosnę na Szlaku Kościołów Drewnianych”

Zapraszamy do udziału w rajdzie pt. Witamy Wiosnę na Szlaku Kościołów Drewnianych” organizowanego w dniu 1 maja 2021 r.  KICIN „Uroczysko Maruszka".             Organizatorami rajdu są: Oddział Środowiskowy PTTK Poznań-Nowe Miasto im. F. Jaśkowiaka., Koło PTTK „Łaziki” przy Spółdzielni Mieszkaniowej w Swarzędzu oraz Gmina Swarzędz. i Parafia pw. Św. Józefa Oblubieńca w…
Read more