Kategoria: Turystyka piesza

Zlot nad Gopłem

Zlot nad Gopłem     Wierni obowiązującej od 2006 roku tradycji kujawsko-pomorscy instruktorzy krajoznawstwa zawsze pod koniec września lub na początku października spotykają się na Wojewódzkim Zlocie Aktywnych Krajoznawców (WZAK). Na tegorocznym, 16. już spotkaniu po raz pierwszy w rolę organizatora i gospodarza wcielił się Nadgoplański Oddział PTTK z Kruszwicy.   Elżbieta Kozłowska, komandor zlotu,…
Read more

W tajemniczym świecie neolitu

Jubileuszowym szlakiem   W tajemniczym świecie neolitu   Tegoroczna trasa piesza XXX Rajdu Śladami Patrona Oddziału, organizowanego przez Oddział Świętokrzyski PTTK im. Stanisława Jeżewskiego w Ostrowcu Świętokrzyskim,  prowadziła do Muzeum Archeologicznego i Rezerwatu Krzemionki. W roku obchodów 100-lecia odkrycia kopalń krzemienia pasiastego w Krzemionkach, uznanych w 1994 roku za pomnik historii, a w 2019 wpisanych…
Read more

Spotkania na ziemi łowickiej

Spotkania na ziemi łowickiej   XXIV Ogólnopolski Zlot Nizinny Przewodników Turystycznych PTTK połączony był z obchodami jubileuszu 60-lecia Koła Przewodników Terenowych PTTK im. Anieli Chmielińskiej w Łowiczu. Odbył się w dniach 16–18 września 2022 roku. Łowiccy gospodarze przygotowali bogaty program dla grupy 80 przewodników, którzy przyjechali z całej Polski, z ponad 30 miast.   Pierwszego…
Read more

Niespodzianki na tomaszowskich szlakach

Niespodzianki na tomaszowskich szlakach   To był rajd pełen wrażeń! Zwiedzanie schronów, śladów po fabryczce trotylu, miejsc, gdzie kiedyś mieszkał Andrzej Frycz Modrzewski, a nawet… ręczne wyrabianie masła. Wycieczka była piesza, ale na jej miejsce uczestnicy dotarli koleją.   1 października członkowie Wojskowego Koła PTTK przy Klubie 25 Brygady Kawalerii Powietrznej z Tomaszowa Mazowieckiego zrzeszonego…
Read more

Skąd Wisła wypływa

Skąd Wisła wypływa     W dniach 25–28 sierpnia 2022 roku odbył się XXIX Ogólnopolski Górski Rajd Przewodników PTTK. Jego organizatorem było Wiślańskie Koło Przewodników Beskidzkich i Terenowych wraz z Oddziałem PTTK „Wisła” w Wiśle przy pomocy Komisji Przewodnickiej Zarządu Głównego PTTK.   Pierwszego dnia rajdu jego uczestnicy mieli okazję zapoznać się z historią, atrakcjami…
Read more

Hubal VIII Rajd

Rajd historycznym szlakiem po ziemi koneckiej   9–10 kwietnia 2022 roku już po raz ósmy odbył się wojskowy Ogólnopolski Rajd Pieszy „Major Hubal” zorganizowany przez Wojskowe Koło PTTK przy Klubie 25. Brygady Kawalerii Powietrznej z Tomaszowa Mazowieckiego we współpracy z Oddziałem Łódzkim PTTK im. Jana Czeraszkiewicza pod patronatem honorowym Muzeum Niepodległości w Warszawie.   W…
Read more

CZAK na ziemi jeleniogórskiej

CZAK 2022 na ziemi jeleniogórskiej   Cztery czy nawet pięć dni zlotowych to stanowczo za mało, aby zwiedzić najciekawsze obiekty ziemi jeleniogórskiej. Spośród wielu możliwości wybraliśmy dla uczestników Centralnego Zlotu Krajoznawców w dniach 18–21 sierpnia tylko kilkanaście, bardzo różnorodnych atrakcji. Oczywiście jako komandor 50. jubileuszowego CZAK-a, organizowanego przez Oddział PTTK „Sudety Zachodnie” w Jeleniej Górze,…
Read more

Spotkanie ze Sfinksem

Spotkanie ze Sfinksem nad Szewnianką   Trasa pierwszej wiosennej wycieczki pieszej, organizowanej w ramach cyklu „Poznajemy nasze miasto i najbliższą okolicę” przez Oddział Świętokrzyski PTTK im. Stanisława Jeżewskiego, zaprowadziła piechurów w okolice Szewny. Szewna to wieś położona przy trasie wojewódzkiej 751, sąsiadująca z Ostrowcem Świętokrzyskim, oddalona od centrum miasta o kilka przystanków komunikacji miejskiej. Źródła pisane…
Read more

Przewodnik czeka

Przewodnik czeka „Przewodnik czeka” to cykl wycieczek skierowanych do mieszkańców Olsztyna i ich gości. Odbywają się one już od 2007 roku. Po dwuletniej przerwie, spowodowanej przeciągającą się epidemią, lokalni przewodnicy PTTK wracają do lubianej i popularnej tradycji sobotnich spacerów, podczas których wyszukują nowe tematy, zagadnienia i niespodzianki dla chętnych. Hasło będące nazwą wydarzenia ma swa…
Read more

TURYSTA LIRYCZNIE

  • (fot. Marcin Reczycki)
  • Marcin Reczycki
  • TABLIC~1
  • WITRAI~1
  • WITRAU~1

A może byśmy tak ...wpadli na dzień do Tomaszowa?

 

Śladami miłości Juliana Tuwima po Tomaszowie Mazowieckim.

 

W wierszu Przy okrągłym stole Julian Tuwim, jeden z najwybitniejszych polskich poetów okresu międzywojennego, opisywał uroki miasta Tomaszowa Mazowieckiego oraz historię miłości swojego życia. Z tego bowiem miasta pochodziła jego muza i żona, Stefania Marchew. Odwiedzał tam swoją ukochaną, starając się o jej rękę aż siedem lat, spędzając szczęśliwe, beztroskie chwile.

 

Zapraszam na trasę po Tomaszowie, gdzie…jeszcze zmierzchem złotym ta sama cisza trwa…, śladami wielkiej miłości Stefanii i Juliana. Zwiedzanie warto rozpocząć od tablicy upamiętniającej stulecie zaślubin Stefanii i Juliana Tuwimów, znajdującej się na ścianie kamienicy naprzeciwko Galerii Arkady, dawnych jatek, przy ul. Rzeźniczej obok placu Tadeusza Kościuszki. Przedstawia ona wizerunek zakochanej pary Stefanii i Juliana patrzących sobie w oczy, pod którym widnieje zwrotka jego wiersza Łódź”:

I tu mi serce na wieczność skradł

Ktoś cichy i modro-złocisty

I tu przez siedem ogromnych lat

Pisałem wiersze i listy.

Tablica autorstwa Michała Stahla, absolwenta łódzkiej Akademii Sztuk Pięknych, odsłonięta została 30 kwietnia 2019 roku w ramach uroczystości poświęconej setnej rocznicy ślubu Stefanii Marchew i Juliana Tuwima. Obok powstał także witraż.  W tym właśnie miejscu gołębie założyły swoje gniazdo, dlatego przedstawia on parę zakochanych ptaków. Dzieło zostało wykonane przez Arkadiusza Delę, absolwenta poznańskiej ASP.

Następnie mijając plac Tadeusza Kościuszki, gdzie po drodze można zobaczyć pierwszy ewangelicki kościół św. Trójcy oraz nietuzinkową eklektyczną kamienicę fabrykanckiej rodziny Knothe z początku XIX wieku, warto przejść się uliczką Berka Joselewicza, na której do II wojny światowej znajdowała się Wielka Synagoga i dzielnica żydowska, a do chwili obecnej pozostało jeszcze parę kamienic z tamtych czasów. To do tej gminy żydowskiej, bożnicy należała Stefania i jej rodzice: miejscowy kupiec i prokurent fabryki sukna Jakub Ber-Marchew oraz śpiewaczka Gitli Gustawa z Dońskich. Rodzina Marchewów mieszkała nieopodal przy ulicy Piekarskiej.

Zatem skręciwszy w ulicę Piekarską, obok pustego do dziś placu po spalonej Wielkiej Synagodze, dotrzemy do Parku Stefanii i Juliana Tuwimów. W tym miejscu od 1875 roku do II wojny światowej mieściła się fabryka włókiennicza. Na terenie fabryki znajdował się także, poza tkalnią i kotłownią, wielopiętrowy budynek, w którym oprócz biur były mieszkania. W jednym z nich mieszkała rodzina prokurenta fabryki Jakuba Marchew. W tym domu w 1894 roku urodziła się jego córka Stefania. Tutaj spędziła swoje dzieciństwo i to tutaj w latach 1912–1919 „wpadał na dzień do Tomaszowa” w konkury Julian Tuwim, stąd również wspólnie wyjeżdżali do pobliskiego Inowłodza na romantyczne wycieczki, aby rozkoszować się tamtejszym klimatem i widokami na rzekę Pilicę. W 2015 roku Rada Miejska w Tomaszowie Mazowieckim na wniosek Towarzystwa Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego wraz z grupą mieszkańców nadała nazwę Park Stefanii i Juliana Tuwimów. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że nadanie proponowanej nazwy istniejącemu parkowi przy ulicy Piekarskiej pozwoli na przywrócenie pamięci związku Juliana Tuwima z Tomaszowem Mazowieckim oraz będzie hołdem dla wielkiej miłości poety i rodowitej tomaszowianki Stefanii.

W Tomaszowie Mazowieckim są jeszcze inne miejsca związane z Julianem Tuwimem: ulica jego imienia w pobliżu dworca PKP oraz rondo w pobliżu węzła Tomaszów Centrum na S8. Dodatkowo w różnych miejscach na terenie miasta, związanych z Tuwimami znajdują się skrytki geocatchingu.

Po zwiedzeniu miasta proponuję udać się w dalszą podróż śladami miłości Stefanii i Juliana do Inowłodza, gdzie można zobaczyć „źródełko Tuwima” oraz Zakościela, w którym pozostały jeszcze drewniane wille w stylu szwajcarskim Stacji Klimatyczno-Leśnej, w której w latach 1907–1914 bywał Julian Tuwim, ale o tym kolejnym razem…

Tekst i zdjęcia: Marcin Reczycki