Panorama Beskidu Śląskiego z Baraniej Góry
fot. Trybus/CC BY-SA 3.0/Wikimedia Commons
Nowa odznaka turystyczna „Granicami dawnego Księstwa Cieszyńskiego 1918” prowadzi 350-kilometrowym szlakiem, który pozwala poznać walory krajobrazowe i bogate dziedzictwo regionu.
W 2023 roku w Górskim Klubie Turystycznym „Człapoki” narodził się pomysł utworzenia pieszej odznaki turystycznej wiodącej wokół granic dawnego Księstwa Cieszyńskiego. Inicjatywa spotkała się z bardzo pozytywnym przyjęciem Starostwa Cieszyńskiego, Oddziału PTTK w Cieszynie oraz Gminnego Ośrodka Kultury i Turystyki w Łączce.
Pomysłodawcami projektu są Leszek Szurman i Paweł Wiśniowski.
Głównym celem odznaki jest promocja ziemi cieszyńskiej – regionu o bogatej i wielowątkowej historii. Księstwo Cieszyńskie powstało w 1290 roku pod panowaniem księcia Mieszka cieszyńskiego, od 1653 roku znalazło się pod rządami Habsburgów, a w 1920 roku zostało podzielone między Polskę i Czechosłowację. Te wydarzenia ukształ- towały wyjątkową tożsamość kulturową mieszkańców, charakteryzującą się silnym poczuciem odrębności regionalnej.
Obszar ten wyróżnia się dużą różnorodnością kulturową i religijną. Przez wieki współistnieli tu katolicy i protestanci, a wpływ na lokalną kulturę miały społeczności polska, czeska, niemiecka, austriacka, słowacka i żydowska. Ziemia cieszyńska obfituje w zabytki kultury materialnej, intelektualnej i sakralnej, a także w cenne przyrodniczo tereny, liczne rezerwaty oraz bogatą faunę i florę.
To właśnie tutaj znajdują się źródła Wisły, Olzy, Ostrawicy oraz rzeki Białej.
Trasa odznaki liczy około 350 km i przebiega istniejącymi szlakami pieszymi i rowerowymi po stronie polskiej i czeskiej. Prowadzi przez szczyty Beskidu Śląskiego i Śląsko-Morawskiego, m.in. Baranią Górę, Szańce Jabłonkowskie, Stare Hamry, Łysą Górę oraz dolinę Ostrawicy, a także przez malownicze miasta i miejscowości, takie jak Cieszyn, Frydek-Místek, Ostrawa, Bogumin, Zebrzydowice, Strumień, Czechowice-Dziedzice i Bielsko-Biała.
Regulamin zdobywania odznaki będzie dostępny na stronie PTTK Oddział „Beskid Śląski” w Cieszynie oraz u Leszka Szurmana (e-mail: szur.leszek@gmail.com).
Piesza odznaka turystyczna
„Granicami dawnego Księstwa Cieszyńskiego 1918”
Załącznik do Uchwały Zarządu Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie
z dnia 10.09.2025 r. nr 13/2025
Regulamin zdobywania Regionalnej Odznaki Pieszej
„Granicami dawnego Księstwa Cieszyńskiego 1918”
- Odznaka została ustanowiona przez Oddział PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie (zwanym dalej Ustanawiającym) z inicjatywy Klubu Turystyki Górskiej PTTK „Człapoki” przy wsparciu Starostwa Powiatowego w Cieszynie oraz Gminnego Ośrodka Kultury Sportu i Rekreacji w Dębowcu.
- Celem ustanowienia odznaki jest:
- dla mieszkańców Śląska Cieszyńskiego: upowszechnienie wiedzy o historii, topografii i kulturze naszej Małej Ojczyzny,
- dla turystów: upowszechnienie turystyki pieszej górskiej i nizinnej, jako formy rozwijania zainteresowań krajoznawczych,
- dla wszystkich zainteresowanych historią i krajoznawstwem: przybliżenie i odkrywanie walorów krajoznawczych Śląska Cieszyńskiego.
- Odznaka jest czterostopniowa. Nadawanie odznak następuje na następujących warunkach:
- stopień brązowy po odwiedzeniu pięciu miejsc oznaczonych w kanonie;
- stopień srebrny po odwiedzeniu kolejnych dziesięciu miejsc oznaczonych w kanonie;
- stopień złoty po przejściu wszystkich pozostałych miejsc należących do kanonu odznaki.
Dla tych stopni nie określa się czasu zdobywania odznaki.
- stopień duży złoty zdobędzie turysta, który odwiedzi wszystkie miejsca należące do kanonu odznaki w ciągu 30 dni.
Zdobywca stopnia złotego i dużego złotego dodatkowo otrzyma imienny certyfikat nadania odznaki.
Odznakę można zdobywać w dowolnym kierunku.
- Zdobycie odznaki polega na pieszym pokonaniu trasy i odwiedzeniu miejscowości położonych na granicy Śląska Cieszyńskiego należących do kanonu odznaki. Historyczne granice Śląska Cieszyńskiego określają następujące miejscowości i miejsca (góry, przełęcze itp.):
Strumień, Zarzecze, Zabrzeg, Czechowice-Dziedzice, Komorowice, Bielsko-Biała, Mikuszowice, Bystra, Schronisko PTTK na Klimczoku, Przełęcz Karkoszczonka (Chata Wuja Toma), Przełęcz Salmopolska, Barania Góra, Schronisko PTTK na Przysłopiu, Koczy Zamek, Rupienka, Dolina Krężelki, Jaworzynka, Trójstyk, Hrčava (Herczawa), Hradisko Šance (Szańce jabłonkowskie), Mosty u Jabłunkova (Mosty przy Jabłonkowie), Velky Polom (Wielki Połom), Maly Polom (Mały Połom), Bily Křiž (Biały Krzyż), schronisko Sulov, Kozlena – schronisko Charbulak, Stare Hamry, Ostravice (Ostrawica), Lysa Hora (Łysa Góra 1323mnpm- najwyższy szczyt pasma Beskidu Śląsko - Morawskiego), Frydland nad Ostravici (Frydlant nad Ostawicą), Pržno, Baška (Baszka), Frydek-Mistek, Řepiště (Rzepiszcze), Ostrava, Hrušov (Gruszoów), Pudlov (Pudłów), Bohumin (Bogumin), Šonychel (Szonychel), Věřňovice (Wierzniowice), Zavada (Zawada), Petrovice u Karvine (Piotrowice przy Karwinie), Prstna (Piersna), Marklowice Dolne, Zebrzydowice, Pruchna, Bąków, Zbytków, Strumień oraz Cieszyn (jako stolica dawnego Księstwa Cieszyńskiego).
Linia wyznaczona przez w/w miejscowości liczy łącznie ok. 280 km.
Miejsca należące do kanonu odznaki zostały oznaczone w treści regulaminu pogrubieniem.
- Trasa biegnie zarówno po istniejących szlakach turystycznych oraz fragmentarycznie po drogach bez turystycznego oznakowania. Na trasie należy korzystać z aktualnej mapy turystycznej Śląska Cieszyńskiego dostępnej w handlu, jak również z portali internetowych: https://mapaturystyczna.pl oraz https://pl.mapy.cz.
- W miejscowościach należących do kanonu odznaki należy potwierdzić swoją obecność poprzez odciśnięcie pieczęci z nazwą miejscowości w treści w niniejszej książeczce w miejscu do tego przeznaczonym. Możliwe jest również potwierdzenie obecności w formie fotografii z widokiem na tablicę z nazwą miejscowości. Potwierdzenia należy zbierać w założonej książeczce/kronice do zbierania potwierdzeń. Pierwsza strona książeczki/kroniki powinna zawierać: imię, nazwisko, rok urodzenia oraz miejscowość zamieszkania zdobywcy odznaki. Wyżej wymienione dane służą tylko do prowadzenia ewidencji zdobywanych odznak i w myśl obowiązujących przepisów są danymi podlegającymi ochronie prawnej. W przypadku niniejszego regulaminu ochrona danych osobowych prowadzona jest zgodnie z „Klauzulą informacyjną dla posiadaczy książeczek GOT.” Osoby prowadzące ewidencję przebytej trasy powinny przykleić na pierwszej stronie tekst klauzuli j.w. z „Książeczki GOT PTTK”.
- Zdobywanie odznaki jest prowadzone na własny koszt, ryzyko i odpowiedzialność. Ustanawiający nie bierze odpowiedzialności za ewentualne zdarzenia w trakcie jej zdobywania, jak również szkody wyrządzone osobom trzecim przez zdobywającego odznakę.
- Odznaka jest zdobywana również na terenie Republiki Czeskiej, dlatego też należy zapoznać się i stosować przepisy tam obowiązujące. Osoby nie będące członkami PTTK z opłaconą składką członkowską powinny pamiętać o wykupieniu ubezpieczenia od następstw od nieszczęśliwych wypadków na czas wędrówki poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej.
- Osoby niepełnoletnie mogą zdobywać odznakę wyłącznie pod opieką osób dorosłych.
- Odznaka może zostać przyznana przez Ustanawiającego honorowo instytucjom i osobom szczególnie zasłużonym dla powstania niniejszej odznaki.
- Wypełnione książeczki oraz ewentualnie pozostałe materiały potwierdzające spełnienie wymogów regulaminowych należy przesłać do Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie, ul. Głęboka 56, 43-400 Cieszyn z dopiskiem KTG PTTK „Człapoki” załączając zaadresowaną kopertę zwrotną z opłatą za przesyłkę poleconą jak przy nadaniu. Ustanawiający nie bierze odpowiedzialności za straty mogące nastąpić w obiegu pocztowym. Pozytywna weryfikacja nadesłanych materiałów jest podstawą upoważniającą Ustanawiającego do wydania odznaki i certyfikatu jej zdobycia.
- Weryfikację prowadzi i odznaki nieodpłatnie (do wyczerpania zapasu odznak) wydaje Zarząd KTG PTTK „Człapoki” działający w imieniu Ustanawiającego.
- Projekt odznaki stanowi integralną część niniejszego regulaminu
- Interpretacja niniejszego regulaminu należy wyłącznie do Ustanawiającego. Wszelkie wątpliwości dotyczące interpretacji regulaminu, jak również konsultacje w zakresie przebiegu trasy prowadzą pomysłodawcy ustanowienia odznaki: Leszek Szurman tel. +48 517 626 214 oraz Paweł Wiśniowski tel. +48 515 694 120, członkowie Turystycznego Klubu Górskiego PTTK „Człapoki”.
ŻYCZYMY WIELU WSPANIAŁYCH PRZYGÓD NA TRASIE
