Jednym z bardziej znanych włoskich kościołów barokowych jest XVII-wieczny kościół Santa Maria della Salute w Wenecji. Tę wspaniałą świątynię wzniesiono z wdzięczności za ocalenie mieszkańców miasta od epidemii dżumy. Właścicielka znacznych dóbr w południowej Wielkopolsce, Zofia z Opalińskich Konarzewska, zafascynowana pięknem weneckiego kościoła, zamówiła u jego twórcy, Baltazara Longheny, projekt repliki świątyni.
Według tego projektu działający w Wielkopolsce architekci włoscy, Jerzy i Jan Catenazzi, wznieśli główny korpus świątyni. Konsekrowano ją w 1698 roku. Prace budowlane były kontynuowane przez wnuczkę Zofii Konarzewskiej, Weronikę Mycielską. Na jej zlecenie pod nadzorem wybitnego architekta rzymskiego Pompeo Ferrariego dobudowano w latach 1726–1728 okazałą kopułę. Jej wnętrze zostało pokryte wspaniałą polichromią Jerzego Wilhelma Neunhertza. Również według projektu Ferrariego zbudowano w latach 1732–1748 budynki klasztorne. Prace wykończeniowe trwały do 1780 roku.
Kościół wzniesiony jest na Świętej Górze położonej na wschód od Gostynia, jego sylwetka dominuje nad okolicą. Świątynia, mająca tytuł bazyliki mniejszej, jest jedną z najbardziej okazałych budowli barokowych w kraju. Ma piękne, bogato wyposażone wnętrza (m.in. niezwykle okazała jest zakrystia). W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem – Świętogórskiej Róży Duchownej, słynący z różnych łask, cel licznych pielgrzymek. Obraz wykonano w XVI wieku, prawdopodobnie pod wpływem sztuki bizantyjskiej.
Kościół na Świętej Górze jest głównym ośrodkiem kultu maryjnego w archidiecezji poznańskiej. Opiekę nad nim sprawują księża filipini, zwani też oratorianami.
Tekst Włodzimierz Łęcki
Zdjęcie Zbigniew Szmidt
